RSS

Τ’ ΑΙ’ ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΤΟΥ ΚΛΕΙΔΩΝΑ…

25 Jun

…Ηταν  χτες…

το ειχα ξεχασει…
Χτες το απογευμα πεταχτηκα στο
χωριο μου.
Βρηκα στη βρυση του χωριου
το πολητιστικο συλλογο
να αναβιωνει το εθημο…
το τι αναμνησεις  ηρθαν στο μυαλο…!!!!!!!
δε λεγετε.
για να θυμηθουνε οι παλοι,
και να μαθουν οι νεοτεροι!!!!

ΚΛΕΙΔΩΝΑΣ

Ο
κλείδωνας είναι το έθιμο των κοριτσιών , που ζητούν να μαντέψουν, τη
μοίρα τους και το τυχερό τους. Το έθιμο του κλείδωνα ,έχει τις ρίζες
του στην αρχαιότητα. Στην εποχή του Ομήρου, χρησιμοποιούσαν την μαγεία
του κλείδωνα, για να μαντέψουν τα μελλούμενα. Αργότερα, στα χρόνια του
Βυζαντίου , συναντάμε το έθιμο ως λατρεία του Ήλιου. Φωτιές ανάβονται
και ο λαός πηδά πάνω απ’ αυτές για εξαγνίσει το κακό, όπως και σήμερα.
Με τα χρόνια ,ο Κλείδωνας χάνει το χαρακτήρα της γενικής μαντικής και
περιορίζεται μόνο στους ερωτικούς χρησμούς. Η θεά Κλειδόνα αποσύρεται
σιωπηλά , και δίνει τη θέση της στον Αγιο Ιωάννη, του οποίου τη χάρη
επικαλείται ο λαός.

Στο
Τρίκερι ,του Αϊ-Γιάννη τη μέρα, τα κορίτσια πηγαίνουν , μια παρέα ,στα
πηγάδια του χωριού, απ’όπου παίρνουν μέσα σε μπακίρι ,το αμίλητο νερό.
Την ώρα της μεταφοράς δεν μιλούν , παρ’όλο που παλικάρια παραφυλάγοντας
στο δρόμο , προσπαθούν να κάμουν τα κορίτσια να μιλήσουν, με
πειράγματα. Αν συμβεί αυτό , η μαντική του Κλείδωνα χάνεται. Όσο τα
κορίτσια ,στα σοκάκια σεργιανάνε , με το αμίλητο νερό,αν κάποιο όνομα
ακούσουν , προφητεία είναι για το ριζικό που η μοίρα τους φυλάσσει. Το
μελλοντικό τους ταίρι το όνομα που τους μήνυσε ο Κλείδωνας θα φέρει.

Σαν
φτάσουν στο σπίτι , καταθέτουν το μπακίρι στην ρίζα δέντρου ή στο
χαγιάτι . Κάθε κορίτσι ρίχνει μέσα στο νερό το σημάδι του, δηλαδη ένα
αντικείμενο προσωπικό, όπως ένα δαχτυλίδι, ένα κουμπί, κάτι που να το
αναγνωρίζει η ίδια η κοπελιά, και έπειτα το σκεπάζουν με κόκκινο πανί
στην αστροφεγγιά ως το επόμενο πρωϊνό και εως ότου τελειώσει στην
εκκλησία η λειτουργία.

Το
άλλο πρωί μετά τη λειτουργία, η παρεά των κοριτσιών ξανασχηματίζεται.
Φτάνοντας στο σπίτι , όπου είναι το μπακίρι με τα σημάδια όλη τη νύχτα
στην αστροφεγγιά , κάθονται γύρω-γύρω , βάζουν στη μέση το πρωτοστέφανο
κορίτσι και το σκεπάζουν. Τότε αρχίζει το βγάλσιμο των σημαδιών ως
εξής: Οι ποιητάρισες που γνωρίζουν δίστιχα ή δημιουργούν την ώρα εκείνη
αυτοσχέδια , τραγουδούν ή απαγγέλλουν ένα τέτοιο δίστιχο. Την ώρα της
απαγγελίας το πρωτοστέφανο παίρνει μέσα απο το μπακίρι ένα σημάδι και
το υψώνει. Όποια το αναγνωρίσει ως δικό της, απλώνει το χέρι της
φωνάζοντας " Δικό μου! Δικό μου! " Αν το δίστιχο είναι απο τα ωραία ,
ξεσηκώνεται αλαλαγμός και δέχεται τα συγχαρητήρια όλων των κοριτσιών,
για το τυχερό της. Αυτό επαναλαμβάνεται εως ότου όλα τα σημάδια βγούν
απ’το μπακίρι. Αν το δίστιχο που ορίζει ο κλείδωνας σε μια κοπέλα δεν
είναι καλό , το πιο πιθανό είναι να μην αναζητήσει το σημάδι της και να
μείνει στα αζήτητα μέτα την ύψωσή του απ΄το μπακίρι.

Τα
δίστιχα που βγάζουν τα σημάδια απ΄το μπακίρι , τα λένε ριζικάρια .
Τέτοια υπάρχουν χιλιάδες. Μπορεί να είναι δίστιχα παλιά που περνούν απο
γενιά σε γενιά ή ακόμα και δίστιχα απο σύγχρονα τραγούδια. Το πρώτο
δίστιχο με το οποίο ανοίγει ο Κλειδωνας λέει :

" Ανοίγουμι τα Κλήδουνα στου Αη Γιαννιού τη χάρη ,
κι οτι είνι τυχηρό , θα βγεί του ριζικάρι "

Μερικά απο τα ριζικάρια που κληρονομήσαμε απο
τους παλαιότερους παρατίθενται κάτωθι :

Άσπρο γαρύφαλλο κρατώ , κόκκινο θα το βάψω,
κι αν το πετύχω στην μπογιά, πολλές καρδιές θα κάψω.

Τη μεγαλύτερη χαρά βρίσκω στον ερωτά σου,
γι’αυτό θα μείνω πάντοτε πιστός στην αγκαλιά σου.

Μαχαίρι δίκοπο κρατώ στα πέντε δαχτυλά μου,
κι αν μ’αρνηθείς αγάπη μου βάλτω μες την καρδιά μου.

Δεν θέλω να με αγαπάς, μόνο να με λυπάσαι,
τα δάκρυα που έχυσα για σένα να θυμάσαι.

Ψαράς θα γίνω στη στεριά, με δίχτυα μανομένα,
για να ψαρέψω μια καρδιά , όπου πονεί για μένα.

Ενα ανοιγοκλείσιμο των οματιών σου σώνει,
χωρίς μαχαίρια και σπαθιά τον άνθρωπο σκοτώνει.

Το κυπαρίσσι το ψηλό, στη ρίζα θέλει χώμα,
μικρός εσύ, μικρή εγώ , δεν ειν’ καιρός ακόμα.

Ρόδα και τριαντάφυλλα σου στέλνω να μυρίσεις,
στη ξενιτιά που βρίσκομαι να μη με λησμονήσεις.

Τη μάνα σου την αγαπώ και της φιλώ το χέρι,
και θα την κάνω πεθερά κι ακόμα δεν το ξέρει.

Το κυπαρίσσι καίγεται και η ρίζα του μυρίζει,
και το παιδί που αγαπώ στην ξενιτιά γυρίζει.

Χρόνια διαβαίνουν κ περνούν μα ακόμα σε θυμάμαι,
με την γλυκιά σου ανάμνηση πλαγιάζω και κοιμάμαι

Στάλα τη στάλα το νερό τρυπάει το λιθάρι,
κι η κόρη με τα νάζια της σφάζει το παλληκάρι.

 
2 σχόλια

Posted by στο Ιουνίου 25, 2009 in Αταξινόμητα

 

2 responses to “Τ’ ΑΙ’ ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΤΟΥ ΚΛΕΙΔΩΝΑ…

  1. .

    Ιουνίου 25, 2009 at 13:09

    Καταπληκτικά όλα τούτα!!! Σε ότι αφορά το έθιμο, ήξερα μόνο για τις φωτιές που πηδούσα κι εγώ μικρή από πάνω μαζί με άλλα παιδιά, αλλά δεν είχα ιδέα για τα ριζικάρια. Να κάνω μια αφελής ερώτηση; Τα ριζικάρια έχουν κάποια σχέση με τους ριζίτες και τα ριζίτικα τραγούδια, ή απλώς μοιάζουν σαν λέξεις;Πάντως απόλαυσα πραγματικά όσα αναφέρεις Ειρήνη μου!!! Νάσαι καλά…Σ\’ ευχαριστώ! :)))

     
  2. dREAMs

    Ιουνίου 25, 2009 at 14:11

    Βρε Ειρηνη τι μου θυμισες!!!!!Την καλημερα μου

     

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: